Ειρήνη-Σοφία Κιαπίδου
Αναπληρώτρια Καθηγήτρια
Γνωστ. Αντικείμενο: Βυζαντινή Φιλολογία
Ειδίκευση: Βυζ. & Νεοελληνικές Σπουδές
Βιογραφικά Στοιχεία
Γεννήθηκα και μεγάλωσα στη Δράμα. Το 1996 έλαβα Πτυχίο Φιλολογίας (Ειδίκευση Κλασικής Φιλολογίας) από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, απ’ όπου επίσης έλαβα αργότερα Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης (1996) και Διδακτορικό Δίπλωμα Ειδίκευσης (2005) στη Βυζαντινή Φιλολογία.
Έρευνα
Τα ερευνητικά μου ενδιαφέροντα αφορούν κυρίως τη λόγια βυζαντινή γραμματεία της πρώιμης και μέσης βυζαντινής περιόδου (4ος-12ος αιώνας), με έμφαση στη βυζαντινή ιστοριογραφία, τη βυζαντινή επιστολογραφία και τις κριτικές εκδόσεις βυζαντινών κειμένων. Το πρώτο μου βιβλίο δημοσιεύτηκε το 2010 με τον τίτλο Ἡ Σύνοψη Ἱστοριῶν τοῦ Ἰωάννη Σκυλίτζη καὶ οἱ πηγές της (811‐1057). Συμβολὴ στὴ βυζαντινὴ ἱστοριογραφία κατὰ τὸν ΙΑ΄ αἰώνα, [Μελέτες Βυζαντινής Γραμματείας 9], Αθήνα 2010 (σελίδες 591). Το δεύτερο βιβλίο μου, μία κριτική έκδοση ενός μεσοβυζαντινού αγιολογικού κειμένου συνοδευόμενη από νεοελληνική μετάφραση και εκτενή σχόλια, δημοσιεύτηκε το 2015 (Θεοφύλακτος Αχρίδος, Μαρτύριο των Δεκαπέντε Μαρτύρων της Τιβεριούπολης, κριτική έκδοση, απόδοση στα νέα ελληνικά και υπομνηματισμός Ε.-Σ. Κιαπίδου, Αθήνα 2015, σελίδες 272). Το τρίτο βιβλίο μου με θέμα τα προοίμια των βυζαντινών ιστορικών κειμένων και τίτλο Byzantine historiographical Prefaces (4th–15th century). A Study on Praxis and Culture of Writing History in Byzantium εκδόθηκε το καλοκαίρι του 2025 από τον εκδοτικό οίκο Brepols στη σειρά Byzantioc. Studies in Byzantine History and Civilization (σελίδες 268).
Η τρέχουσα έρευνά μου αφορά τη νέα κριτική έκδοση του λεγόμενου Χρονικού της Μονεμβασίας (πρόκειται να εκδοθεί στη σειρά εκδόσεων βυζαντινών κειμένων Corpus Fontium Historiae Byzantinae) στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος “El Autor bizantino (III): Metafrasis, reescritura y recepción” (PID2019-105102GB-I00). PI: Juan Signes Codoñer (Universidad Complutense de Madrid).
Διδασκαλία
Έχω διδάξει ένα ευρύ φάσμα προπτυχιακών και μεταπτυχιακών μαθημάτων πάνω στη βυζαντινή ιστοριογραφία, τη βυζαντινή επιστολογραφία και τη βυζαντινή γραμματεία του 11ου και 12ου αιώνα. Τα τελευταία χρόνια διδάσκω επίσης ένα μάθημα για τις γυναικείες ταυτότητες στη βυζαντινή γραμματεία. Τέλος, υπό την εποπτεία μου εκπονούνται αυτή τη στιγμή δύο διδακτορικές διατριβές: η πρώτη με θέμα την αποτύπωση των «παθών» στη βυζαντινή ιστοριογραφία της μέσης βυζαντινής ποεριόδου, η δεύτερη με θέμα τη συλλογή (επιστολών;) του Φωτίου.
Μαθήματα
Επιλεγμένα Δημοσιεύματα
- Eirini-Sophia Kiapidou (2023) “Rewriting in Historiography: the Evidence of the Proems” in: Handbook for Rewriting in Byzantium, ed. by J. Signes Codoñer, M. Hinterberger, and I. Pérez Martín (Routledge 2023)
- Eirini-Sophia Kiapidou (2022) «Theophylact of Ohrid’s Vita of Clement of Ohrid and Martyrdom of the Fifteen Martyrs of Tiberiopolis: a comparative study on genre, authorship and dating issues in relation to Theophylact’s collected letters» in: ΚΑΛΛΙΓΡΑΦΟΣ, Essays on Byzantine and Post-Byzantine Literature and Language (forthcoming 2022).
- Eirini-Sophia Kiapidou (2020) “Michael Glykas’ Letter Collection and Biblos Chroniki in the 12th Century” BZ 113.3 (2020) 835–850
- Eirini-Sophia Kiapidou (2020) “Γυναικεία εγκληματικότητα και παραμυθία στην αυτοκρατορική αυλή του 12ου αιώνα: η περίπτωση της Θεοδώρας Κομνηνής, ανιψιάς και ερωμένης του Μανουήλ Α΄ Κομνηνού” Δώρα Σεμνά, Papers in Honor of Professor Martha Karpozelou, eds. I. POLEMIS/A. BROUZOS/A. BOGIATZOGLOU/D. GEORGAKOPOULOS, Αθήνα 2021, Αθήνα 2021, σελ. 43-52.
- Eirini-Sophia Kiapidou (2016) «The titling of Byzantine historiographical texts» MEG 16 (2016) 119-143.
- Ειρήνη-Σοφία Κιαπίδου (2014) «Οι ιδιομορφίες της ιστοριογραφίας του 11ου αιώνα» Βυζάντιο. Ιστορία και πολιτισμός. Ερευνητικά Πορίσματα, (εκδ.) Τ. Λουγγής – E. Kislinger, Αθήνα 2014, 225-245.
- Eirini-Sophia Kiapidou (2013) «Chapters, epistolary essays and epistles. The case of Michael Glykas’ collection of ninety-five texts in the 12th century» Παρεκβολαί 3, 45-62
- Eirini-Sophia Kiapidou (2012) «Critical remarks on Theophylact of Ohrid’s Martyrdom of the Fifteen Martyrs of Tiberiopolis: the editorial adventure of a text from the middle ages» Παρεκβολαί 2, 27-47
- Eirini-Sophia Kiapidou (2011) «On the epistolography of Michael Glykas» Βυζαντινά Σύμμεικτα 21, 169-193
- http://upatras.academia.edu/EiriniSophiaKiapidou
- Ειρήνη-Σοφία Κιαπίδου (2008) «Οι πηγές του Θεοφυλάκτου Αχρίδος για το Μαρτύριον τῶν ἁγίων ἐνδόξων ἱερομαρτύρων ΙΕ’ τῶν ἐν Τιβεριουπόλει μαρτυρησάντων ἐπὶ τῆς βασιλείας τοῦ δυσσεβοῦς Ἰουλιανοῦ τοῦ Παραβάτου» Βυζαντιακά 27, 13-46
- Ειρήνη-Σοφία Κιαπίδου (2004-2006) «Η πατρότητα της Συνέχειας του Σκυλίτζη και τα προβλήματά της: συγκλίσεις και αποκλίσεις από τη Σύνοψη Ιστοριών» ΕΕΒΣ 42, 329-362


