Αργύρης Αρχάκης
Καθηγητής
Γνωστ. Αντικείμενο: Ανάλυση Λόγου – Κοινωνιογλωσσολογία
Ειδίκευση: Γλωσσολογία
Βιογραφικά στοιχεία
Σπούδασα γλωσσολογία στο Τμήμα Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής της γενέθλιας πόλης μου Θεσσαλονίκης. Είχα δασκάλα/ους όπως την Θ.-Σ. Παυλίδου, τον Α.-Φ. Χριστίδη και τον Μ. Σετάτο. Εκπόνησα τη διδακτορική μου διατριβή ως Ειδικός Μεταπτυχιακός Υπότροφος στον Τομέα Γλωσσολογίας του Α.Π.Θ. Υποστήριξα τη διατριβή μου τον Ιούνιο του 1996. Από τον Οκτώβριο του 1997 διδάσκω γλωσσολογία στο Τμήμα Φιλολογίας (Ειδίκευση Γλωσσολογίας) του Πανεπιστήμιου της Πάτρας έχοντας περάσει από όλες τις καθηγητικές βαθμίδες.
Από το 2016 είμαι Καθηγητής πρώτης βαθμίδας στο γνωστικό αντικείμενο Ανάλυση του Λόγου – Κοινωνιογλωσσολογία. Διετέλεσα Αναπληρωτής Πρόεδρος του Τμήματος Φιλολογίας κατά τα διαστήματα Φεβρουάριος – Μάιος 2018 και Σεπτέμβριος 2020 – Αύγουστος 2022. Διετέλεσα επίσης Διευθυντής του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών «Σύγχρονες Προσεγγίσεις στη Γλώσσα και τα Κείμενα» κατά τα διαστήματα Σεπτέμβριος 2022 – Φεβρουάριος 2024 και Ιούλιος 2024 – Δεκέμβριος 2024. Από το 2010 είμαι Υπεύθυνος της Ειδίκευσης Γλωσσολογίας.
Στο μάκρος των χρόνων, έχω βρεθεί σε διάφορα πανεπιστήμια του εξωτερικού τόσο για επιμόρφωση όσο και για να δοκιμάσω/διαδώσω τις ιδέες και τις απόψεις μου: στο πλαίσιο των μεταπτυχιακών μου σπουδών στο πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης και στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών αδειών μου στο Lancaster University (Visiting Academic Researcher), στο King’s College London (Academic Visitor), στο University of Liverpool (Honorary Research Fellow), στο Hacettepe Üniversitesi (Visiting Scholar). Επίσης, στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών αδειών μου δίδαξα ή/και έδωσα διαλέξεις, μεταξύ άλλων, στο Universität Hamburg, στο Freie Universität Berlin, στο Université de Strasbourg, στο Adam Mickiewicz University in Poznan, στο University of Groningen, στο Ohio State University, στο University of Massachusetts Boston.
Έρευνα
Η διδακτορική μου διατριβή εστίασε στην μικροαναλυτική έρευνα της κειμενικής οργάνωσης του λόγου με έμφαση στους μεταγλωσσικούς/ μεταπραγματολογικούς δείκτες. Σταδιακά, η έρευνά μου λαμβάνει υπόψη της το κοινωνιογλωσσικό μακρο-επίπεδο εστιάζοντας κριτικά στη διεπίδραση του μικροαναλυτικού επιπέδου με το μακρο-επίπεδο των λόγων (discourses) και των ιδεολογιών. Με απασχολούν ζητήματα όπως οι εκπαιδευτικές ανισότητες, η προφορικότητα, ο (κριτικός) γραμματισμός και η ορθογραφία, η γλωσσική πολιτική, η σχέση γλώσσας, φύλου και σεξουαλικότητας, οι κατασκευές (νεανικών) ταυτοτήτων σε αφηγηματικά και χιουμοριστικά κειμενικά είδη, ο πολιτικός και μιντιακός λόγος, οι στάσεις απέναντι σε διαλέκτους, μειονοτικές και μεταναστευτικές γλώσσες, οι μεταναστευτικές ταυτότητες και πρόσφατα ο (ρευστός) ρατσισμός.
Έχω συμμετάσχει σε πολλά ερευνητικά προγράμματα (είτε ως επιστημονικός υπεύθυνος είτε ως μέλος ερευνητικών ομάδων) και σε πολλά διεθνή συνέδρια. To 2017 ήμουν κεντρικός ομιλητής στο Διεθνές Συνέδριο Ελληνικής Γλωσσολογίας στο Λονδίνο (ICGL 13). Άρθρα μου έχουν διακριθεί και δημοσιευτεί σε έγκριτα διεθνή περιοδικά όπως τα Journal of Pragmatics, Journal of Sociolinguistics, Narrative Inquiry, Discourse & Society, Pragmatics & Society, Journal of Language and Politics, Journal of Language Aggression and Conflict, Ethnic and Racial Studies. Είμαι μέλος του editorial board του Journal of Language Aggression and Conflict και κριτής σε πολλά εγχώρια και διεθνή περιοδικά. Έχω συγγράψει τα εξής βιβλία, τα οποία διανέμονται ως διδακτικά εγχειρίδια σε πολλά πανεπιστήμια: Εισαγωγή σε ζητήματα κοινωνιογλωσσολογίας (σε συνεργασία, Νήσος 2002), Γλωσσική διδασκαλία και σύσταση των κειμένων (Πατάκης 2005), Ταυτότητες, αφηγήσεις και κριτική εκπαίδευση (σε συνεργασία, Πατάκης 2011). Επίσης, με απεύθυνση προς τη διεθνή επιστημονική κοινότητα έχω συγγράψει το βιβλίο The narrative construction of identities (σε συνεργασία, Palgrave 2012).
Πρόσφατα, έχουν κυκλοφορήσει: το βιβλίο μου Από τον εθνικό στον μετα-εθνικό λόγο: Μεταναστευτικές ταυτότητες και κριτική εκπαίδευση (Πατάκης 2020) και oι συλλογικοί τόμοι (με συνεπιμέλεια) Ιχνηλατώντας τη διείσδυση του ρατσισμού στον αντιρατσιστικό λόγο: Μελέτες για τον ρευστό ρατσισμό (Πεδίο, 2023) και Exploring the ambivalence of liquid racism: In between antiracist andracist discourse (John Benjamins, 2024). Είμαι επιστημονικός υπεύθυνος του ερευνητικού έργου TRACE «Ανιχνεύοντας τον ρατσισμό στον αντιρατσιστικό λόγο: Μια κριτική προσέγγιση στον ευρωπαϊκό δημόσιο λόγο για τη μεταναστευτική και προσφυγική κρίση» (TRACE/HFRI-FM17-42, ΕΛΙΔΕΚ 2019-2023). Στην ερευνητική ομάδα του έργου συμμετείχαν επιστήμονες/ισσες από πολλά πανεπιστήμια της Ελλάδας και του εξωτερικού (βλ. https://trace2019.wixsite.com/trace-project).
Η ομάδα του TRACE κι εγώ ως επιστημονικός υπεύθυνος του έργου τιμηθήκαμε ως ΠΡΟΣΩΠΑ της ΧΡΟΝΙΑΣ 2025 (θεσμός της εφ. ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ). Τον Ιανουάριο του 2023, μου απονεμήθηκε, μαζί με τον Γ. Ξυδόπουλο και την Κ. Τζωρτζάτου, το Βραβείο Εξαίρετης Δημοσίευσης «Παναγιώτης Κανελλόπουλος» 2022 από το Πανεπιστήμιο της Πάτρας ως αναγνώριση και επιβράβευση του ερευνητικού μου έργου. Οι δείκτες απήχησης της έρευνάς μου είναι: Scopus H-index: 16, Google Scholar H-Index: 24.
Διδασκαλία
Σε προπτυχιακό επίπεδο, διδάσκω μαθήματα όπως Ανάλυση του Λόγου, Κειμενογλωσσολογία, Κοινωνιογλωσσολογία, Εισαγωγή στη Γλωσσολογία. Σε μεταπτυχιακό επίπεδο διδάσκω ειδικά θέματα Κριτικής Ανάλυσης Λόγου και Κριτικού Γραμματισμού με έμφαση στις Μεταναστευτικές Ταυτότητες. Έχω εποπτεύσει και εξετάσει πλήθος προπτυχιακών και μεταπτυχιακών διπλωματικών εργασιών και διδακτορικών διατριβών στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Υπό την κύρια εποπτεία μου έχουν ήδη ολοκληρωθεί πέντε διδακτορικές διατριβές. Από τις πιο σημαντικές και ευτυχείς στιγμές μου ως πανεπιστημακού δασκάλου είναι όταν φοιτητές/τριές μου εκλέγονται σε πανεπιστημιακές θέσεις στην Ελλάδα ή το εξωτερικό.
Μαθήματα
Επιλεγμένα Δημοσιεύματα
- Panagaki, N., Archakis, A. & Tsakona, V 2026 Exploring primary school immigrant students’ soft hate speech: Evidence from Greece Critical Discourse Studies 23/3: 296-317
- Archakis, A. & Tsakona, V. 2025 Who to save?”: Towards a social critique of antiracist (?) humorous criticism Punctum: International Journal of Semiotics. 11/1: 29-50
- Archakis, A 2025 Critical notes on the Greek homogenizing national discourse from the perspective of the post-national discourse The Greek Review of Social Research, 165, 95–122
- Archakis, A. & Tsakona V. 2024 Exploring the Ambivalence of Liquid Racism: In between antiracist and racist discourse Pragmatic & Beyond New Series. Amsterdam & Philadelphia: John Benjamins.
- Lymperi, M. & Archakis, A 2024 (Non) representation and normalized losses of the other in pro-migrant media texts: What is at stake in migrant visibility? Social Semiotics
- Archakis, A. 2022 The continuum of identities in immigrant students’ narratives in Greece Narrative Inquiry 32 (2): 393-423
- Archakis, A. 2022 Tracing racism in antiracist narrative texts online. Ethnic and Racial Studies Ethnic and Racial Studies 45 (7): 1261-1282
- Archakis A. & Tsakona V 2021 Greek migrant jokes online: A diachronic-comparative study on racist humorous representations Internet Pragmatics, 4/1: 28-51. John Benjamins Publishing Company
- Archakis A 2020 Immigrant narratives and hybrid identities: Analyzing autobiographical narratives written by immigrant students in Greece In: Moita-Lopes, L. P. and Pinto, Joana Plaza. (eds.). Special Issue on Resistance in Contesting Discursive Practices in Fragile Democracies. Trabalhos em Linguística Aplicada 59(3):1809-1832
- Archakis A. & Tsakona V 2019 Racism in recent Greek migrant jokes. Humor: International Journal of Humor Research (Festschrift for Christie Davies), 32/2: 267-287. Humor: International Journal of Humor Research
- Archakis A. 2018 The representations of racism in immigrant students’ essays in Greece: The ‘hybrid balance’ between legitimizing and resistance identities Pragmatics, 28/1: 1-28
- Archakis A. 2016 National and post-national discourses and the construction of linguistic identities by students of Albanian origin in Greece Multilingua: Journal of Cross-Cultural and Interlanguage Communication, 35/1: 57-83
- Karachaliou R. & Archakis A. 2015 Identity construction patterns via swearing: Evidence from Greek teenage storytelling Pragmatics and Society, 6/3: 422-444
- Archakis A. 2014 A four-part model for narrative genres and identities: Evidence from Greek data Journal of Comparative Research in Anthropology and Sociology, 5/1: 1-23
- Archakis A. 2014 Immigrant voices in students’ essay texts: Between assimilation and pride Discourse & Society, 25/3: 297–314
- Archakis A. 2012 Doing indiscipline in narrative performances: How Greek students present themselves disobeying their teachers Narrative Inquiry, 22/2: 287-306
- Archakis A. & Tsakona V. 2010 ‘The wolf wakes up inside them, grows werewolf hair and reveals all their bullying’: The representation of parliamentary discourse in Greek newspapers Journal of Pragmatics, 42/4: 912-923
- Archakis A. & Lampropoulou S. 2009 Τalking different heterosexualities: The permissive, the normative and the moralistic perspective: Evidence from Greek storytelling Discourse & Society, 20/3: 307-326
- Archakis A. & Tzanne A. 2009 Constructing social identities through story-telling: Tracing Greekness in Greek narratives Pragmatics, 19/3: 341-360
- Archakis A. & Tsakona V. 2009 Parliamentary discourse in newspaper articles: The integration of a critical approach to media discourse into a literacy-based language teaching programme Journal of Language and Politics, 8/3: 359-385
- Archakis A. & Papazachariou D. 2008 Prosodic cues of identity construction: Intensity in Greek young women’s conversational narratives Journal of Sociolinguistics, 12/5: 627-647


