— Τέσσερα Εργαστήρια, ένα Δυναμικό Ερευνητικό Περιβάλλον

Τα τέσσερα ερευνητικά εργαστήρια του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών αποτυπώνουν το εύρος, τη διεπιστημονικότητα και τη διαχρονική ανάπτυξη της ερευνητικής του δραστηριότητας. Από τη μελέτη των νεοελληνικών διαλέκτων και των χειρόγραφων παραδόσεων έως τη διερεύνηση του αρχαίου μύθου και της θρησκείας, των λογοτεχνικών αρχείων και του Τύπου, τα εργαστήρια δημιουργούν γόνιμες συνδέσεις ανάμεσα στην έρευνα, τη διδασκαλία, την τεχνολογία και την κοινωνία. Παράλληλα, προσφέρουν στις φοιτήτριες και στους φοιτητές τη δυνατότητα να έρθουν σε άμεση επαφή με σύγχρονες ερευνητικές μεθόδους, πρωτογενές υλικό, ψηφιακές υποδομές και διεθνή επιστημονικά δίκτυα.

— Εργαστήριο Νεοελληνικών Διαλέκτων — 2000

https://lmgd.philology.upatras.gr

Το Εργαστήριο Νεοελληνικών Διαλέκτων ιδρύθηκε το 2000 και αποτελεί μια συστηματική ερευνητική υποδομή για την καταγραφή, την τεκμηρίωση και τη μελέτη των νεοελληνικών διαλέκτων. Πλαισιώνεται από ερευνητική ομάδα στην οποία συμμετέχουν μέλη Δ.Ε.Π., μεταδιδάκτορες, υποψήφιοι διδάκτορες και μεταπτυχιακοί φοιτητές.

Με σύγχρονο ηλεκτρονικό εξοπλισμό, εξειδικευμένους βιβλιογραφικούς πόρους και σπάνιο αρχειακό υλικό, το Εργαστήριο μελετά τη γλωσσική ποικιλία ως ζωντανό στοιχείο της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η έρευνά του παρακολουθεί τις διεθνείς εξελίξεις στην καταγραφή γλωσσικών συστημάτων που απειλούνται με εξαφάνιση και αξιοποιεί σύγχρονες ψηφιακές τεχνολογίες για τη δημιουργία οργανωμένων σωμάτων προφορικού και γραπτού διαλεκτικού λόγου.

Στις ερευνητικές και ψηφιακές υποδομές που αναπτύσσει και συντηρεί περιλαμβάνονται το ψηφιακό μουσείο μετανάστευσης ImmiGrec, η βάση δεδομένων του ομώνυμου προγράμματος, το Gree.D. — Greek Dialects, οι βάσεις δεδομένων των προγραμμάτων MORILAN και ΘΑΛΗΣ, καθώς και το ΛΕΠΟΚΑΜ, ένα πολυμεσικό λεξικό των διαλέκτων του Πόντου, της Καππαδοκίας και του Αϊβαλιού.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η εξωστρεφής αποστολή του: το Εργαστήριο επιδιώκει να λειτουργεί ως σύνδεσμος ανάμεσα στην επιστημονική κοινότητα και τις τοπικές κοινωνίες, ενθαρρύνοντας τη συμμετοχή τους στη διατήρηση της γλωσσικής και πολιτιστικής τους ιδιαιτερότητας.

— Εργαστήριο Μελέτης Μύθου και Θρησκείας στην Ελληνική και Ρωμαϊκή Αρχαιότητα — 2004

https://mythandreligion.upatras.gr

Το Εργαστήριο Μελέτης Μύθου και Θρησκείας στην Ελληνική και Ρωμαϊκή Αρχαιότητα ιδρύθηκε το 2004, ανταποκρινόμενο στην ανάγκη για τη συστηματική, διεπιστημονική και διεθνώς προσανατολισμένη μελέτη δύο θεμελιωδών πεδίων των αρχαιογνωστικών επιστημών.

Αντικείμενο του Εργαστηρίου είναι η επιστημονική έρευνα του μύθου και της θρησκείας στον ελληνικό και ρωμαϊκό κόσμο, καθώς και η διερεύνηση των τρόπων με τους οποίους οι μυθολογικές αφηγήσεις, οι θρησκευτικές αντιλήψεις και οι λατρευτικές πρακτικές συνδέονται με τη λογοτεχνία, την κοινωνία, την πολιτική, την τέχνη και την ιστορία των ιδεών.

Οι δραστηριότητές του περιλαμβάνουν τη διεξαγωγή βασικής έρευνας και την εκπόνηση διδακτορικών διατριβών, τη διοργάνωση διεθνών συνεδρίων, ημερίδων, σεμιναρίων, τηλεδιασκέψεων και διαλέξεων, τη δημιουργία εξειδικευμένων βάσεων δεδομένων, καθώς και την έκδοση επιστημονικών τόμων, τευχών και του ηλεκτρονικού περιοδικού Electra.

Το Εργαστήριο εγκαινίασε επίσημα τις δραστηριότητές του το 2007 με το διεθνές συνέδριο «Light and Darkness in Ancient Greek and Roman Mythology and Religion» και έκτοτε συμβάλλει ενεργά στην ανάπτυξη ενός επιστημονικού διαλόγου που συνδέει την έρευνα στην Ελλάδα με τις σύγχρονες διεθνείς προσεγγίσεις στη μελέτη του αρχαίου μύθου και της θρησκείας.

— Εργαστήριο Παλαιογραφίας — 2004

https://paleography.upatras.gr

Το Εργαστήριο Παλαιογραφίας ιδρύθηκε το 2004 και υποστηρίζει τις διδακτικές και ερευνητικές ανάγκες των προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών, των υποψήφιων διδακτόρων και του ακαδημαϊκού προσωπικού στους τομείς της ελληνικής παλαιογραφίας και κωδικολογίας, της εκδοτικής και της κριτικής των κειμένων. Το ερευνητικό του πεδίο εκτείνεται στην κλασική, τη βυζαντινή —λόγια και δημώδη— και τη νεοελληνική γραμματεία.

Μέσα από τη μελέτη χειρογράφων, κωδίκων και διαφορετικών σταδίων της κειμενικής παράδοσης, το Εργαστήριο αναδεικνύει την υλική διάσταση των κειμένων και φωτίζει τις διαδικασίες αντιγραφής, μετάδοσης, επιμέλειας και έκδοσής τους. Παράλληλα, εξοικειώνει τους νέους ερευνητές με τις εξειδικευμένες μεθόδους που απαιτούνται για την ανάγνωση, τη χρονολόγηση, την περιγραφή και την επιστημονική αξιοποίηση των χειρόγραφων τεκμηρίων.

Αποτελεί, έτσι, έναν ουσιαστικό χώρο συνάντησης της φιλολογικής παράδοσης με τις σύγχρονες μεθόδους έρευνας και συμβάλλει καθοριστικά στη μελέτη, την κριτική αποκατάσταση και τη διατήρηση της ελληνικής γραμματειακής κληρονομιάς.

— Εργαστήριο Αρχειακών Τεκμηρίων και Τύπου — 2016

https://eatt.philology.upatras.gr

Το Εργαστήριο Αρχειακών Τεκμηρίων και Τύπου ιδρύθηκε το 2016 ως ερευνητικός φορέας ενταγμένος σε ένα δυναμικό ακαδημαϊκό περιβάλλον, με στόχο τη συστηματική μελέτη και επιστημονική αξιοποίηση αρχειακού υλικού και του έντυπου Τύπου. Η δράση του αναπτύσσεται σε σύνδεση με τα μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών και μέσα από συνεργασίες με ερευνητές, πανεπιστήμια και άλλους επιστημονικούς φορείς.

Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντός του βρίσκονται τα αρχεία λογοτεχνών, ιδρυμάτων, φορέων, σωματείων και άλλων οργανισμών που έχουν διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη νεοελληνική λογοτεχνία και στην ευρύτερη πολιτισμική ζωή. Παράλληλα, το Εργαστήριο μελετά τον ημερήσιο και περιοδικό Τύπο ως χώρο παραγωγής, κυκλοφορίας και πρόσληψης της λογοτεχνίας, των ιδεών και των πολιτισμικών τάσεων.

Το ερευνητικό του πεδίο περιλαμβάνει το σύνολο των ετερογενών τεκμηρίων που μπορεί να συγκροτούν ένα λογοτεχνικό αρχείο: αλληλογραφία, ημερολόγια, προσχέδια και χειρόγραφα έργων, προσωπικά αντικείμενα, βιβλιοθήκες, φωτογραφικό υλικό και ποικίλα τεκμήρια της πνευματικής και δημιουργικής ζωής. Με τη διάσωση, ταξινόμηση, τεκμηρίωση, ψηφιοποίηση και ερμηνεία αυτού του υλικού, το Εργαστήριο ανοίγει νέες προοπτικές για τη μελέτη της νεοελληνικής γραμματείας και της πολιτισμικής ιστορίας.

— Έρευνα με συνέχεια, συνεργασία και εξωστρέφεια

Τα τέσσερα εργαστήρια δεν αποτελούν απομονωμένες ερευνητικές μονάδες, αλλά αλληλένδετα μέρη του ευρύτερου επιστημονικού οικοσυστήματος του Τμήματος Φιλολογίας. Το καθένα διαθέτει τη δική του φυσιογνωμία, τις ιδιαίτερες μεθόδους και τα εξειδικευμένα ερευνητικά του αντικείμενα, ενώ όλα μοιράζονται έναν κοινό προσανατολισμό: την παραγωγή πρωτότυπης γνώσης, τη διαφύλαξη και την ανάδειξη της γλωσσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς, την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών και την ενεργό συμμετοχή φοιτητών και νέων ερευνητών.

Μέσα από ερευνητικά προγράμματα, ψηφιακές βάσεις δεδομένων, εκδόσεις, συνέδρια, σεμινάρια και συνεργασίες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, τα εργαστήρια ενισχύουν τη διεθνή παρουσία του Τμήματος και δημιουργούν ένα ανοιχτό περιβάλλον επιστημονικής ανταλλαγής, καινοτομίας και δημιουργικής έρευνας.